Czym jest podstawa opodatkowania?

Podstawa opodatkowania
Spis treści
    Autor Księgowość Maza
    07 września 2023 13 minut

    Podstawa opodatkowania to wartość, od jakiej liczona jest wysokość zobowiązania podatkowego. Im będzie większa, tym wyższy podatek zapłacą podatnicy. Obliczanie podstawy opodatkowania wygląda nieco inaczej w zależności od rodzaju podatku. Jak obliczana jest podstawa opodatkowania i co warto o niej wiedzieć?

    Podstawa opodatkowania w podatku dochodowym

    Podatek dochodowy jest obliczany w sposób podobny zarówno w przypadku osób fizycznych, jak i osób prawnych. Należy jednak zwrócić uwagę, że w zależności od wybranej formy opodatkowania obliczanie podstawy będzie wyglądało inaczej.

    Podstawa opodatkowania przy skali podatkowej i podatku liniowym

    Podstawą opodatkowania na zasadach ogólnych i przy podatku liniowym jest dochód. Oblicza się go odejmując od przychodu osiągniętego w ubiegłym roku podatkowym, wydatki związane z prowadzeniem działalności i inne odliczenia związane z zyskiem.

    Dodatkowo, aby obliczyć podstawę opodatkowania oraz podatek należny do urzędu skarbowego trzeba od kwoty dochodu odjąć możliwą do rozliczenia stratę z lat ubiegłych (maksymalnie 5 następujących po sobie lat podatkowych) oraz sumę zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, jeżeli nie zostały one zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Od kwoty podatku należnego należy odjąć zaliczki zapłacone w poprzednich miesiącach.

    Obowiązujące przepisy dają możliwość odliczenia składek zdrowotnych, ale w niższej kwocie niż przed wejściem w życie Polskiego Ładu.

    Warto pamiętać, że z ulg i odliczeń można skorzystać na jednym z dwóch etapów obliczania wysokości podatku w zależności od ich rodzaju:

    • na etapie obliczania podstawy – zmniejszona zostaje podstawa opodatkowania;
    • przy obliczaniu samego podatku – redukcji ulega sama wysokość podatku.

    Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

    Co do zasady podatkiem dochodowym objęty jest przychód. W ryczałcie od przychodów koszty uzyskania przychodu nie podlegają jednak odliczeniu od dochodu, a podstawą opodatkowania jest kwota przychodów z danego miesiąca.

    Wszystko co musisz wiedzieć o podstawie opodatkowania

    Stawka podatku przy ryczałcie jest uzależniona od rodzaju prowadzonej działalności. Aktualny wykaz stawek jest publikowany w załączniku do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Oczywiście zmiana formy opodatkowania w danym roku podatkowym spowoduje zmianę sposobu obliczania podstawy opodatkowania.

    Podstawa opodatkowania w podatku od towarów i usług

    Podstawa opodatkowania dla podatku VAT została wskazana w art. 29 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, jest to wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał, lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży towarów od nabywcy, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży. Jednocześnie, stosownie do ust. 6 i 7 art. 29a podstawa opodatkowania obejmuje:

    • podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
    • koszty dodatkowe, np. koszty opakowania, transportu, ubezpieczenia pobierane przez usługodawcę od usługobiorcy.

    Podstawa nie obejmuje jednak kwot:

    • stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
    • udzielonych nabywcy lub usługobiorcom opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
    • otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy, lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji przychodów na potrzeby podatku.

    Podstawa opodatkowania a podatek akcyzowy

    W przypadku akcyzy podstawa opodatkowania jest obliczania odmiennie, w zależności od tego, jaki towar podlega obciążeniu, np. wyroby energetyczne lub alkohol. Może wystąpić w postaci kwotowej, procentowej lub mieszanej. Regulacja jest dosyć mocno rozproszona w obrębie ustawy, ale warto zwrócić uwagę, że:

    • w przypadku wyrobów energetycznych podstawą są litry, kilogramy lub ich wartość energetyczna;
    • w przypadku energii elektrycznej podstawą jest ilość energii wyrażona w megawatogodzinach;
    • dla napojów alkoholowych podstawą jest ilość litrów napoju;
    • w przypadku wyrobów tytoniowych podstawa jest wyliczana na podstawie ich ilości oraz procentowej stawki maksymalnej ceny detalicznej;
    • dla samochodów osobowych podstawą opodatkowania będzie kwota, jaką płaci podatnik przy zawieraniu umowy sprzedaży (dla nabycia wewnątrzwspólnotowego) albo wartość celna, jeżeli auto jest sprowadzane z zagranicy.

    Podstawa opodatkowania a podatek od czynności cywilnoprawnych

    Zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne w obrocie gospodarczym:

    • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych;
    • umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku;
    • umowy darowizny;
    • umowy dożywocia;
    • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności w części dotyczącej spłat lub dopłat;
    • ustanowienie hipoteki;
    • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności;
    • umowy depozytu nieprawidłowego;
    • umowy spółki.

    Dodatkowo podatkiem PCC są obciążone zmiany wymienionych wyżej umów, jeżeli doprowadziły one do podwyższenia podstawy opodatkowania podatkiem PCC (np. podwyższenie kapitału zakładowego w spółce). Podstawę opodatkowania stanowi zawsze wartość wskazana w ustawie. W przypadku sprzedaży będzie to wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego, przy dożywociu wartość rynkowa nieruchomości lub użytkowania wieczystego, a w przypadku darowizny – wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego.

    Masz wątpliwości, w jaki sposób opodatkowane są poszczególne czynności, których dokonujesz w ramach działalności gospodarczej? Potrzebujesz pomocy w ramach obliczenia podatku lub zaliczki na podatek, lub chcesz zmienić formę opodatkowania? Skorzystaj z naszego wsparcia!

    Spis treści
      Najpopularniejsze
      Czym jest optymalizacja podatkowa

      Optymalizacja podatkowa – na czym polega?

      25 kwietnia 2024
      . Jan Kowalski Księgowość Maza
      cennik księgowości 2024

      Cennik księgowość 2024

      18 kwietnia 2024
      . Jan Kowalski Księgowość Maza

      Deklaracja podatkowa czym jest?

      05 stycznia 2024
      . Jan Kowalski Księgowość Maza

      Podobne wpisy

      Dowiedz sie na podobne tematy z poniższych wpisow